Chấp thuận chủ trương đầu tư là gì? Dự án nào cần thực hiện?

Không phải dự án nào cũng phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, nếu dự án thuộc diện phải thực hiện mà nhà đầu tư không xác định ngay từ đầu, toàn bộ kế hoạch về đất đai, thiết kế, xây dựng, huy động vốn và tiến độ triển khai có thể phải điều chỉnh.

Vì vậy, trước khi lập hồ sơ dự án, nhà đầu tư cần trả lời ba câu hỏi:

Dự án có thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư không?
Cơ quan nào có thẩm quyền chấp thuận?
Hồ sơ cần làm rõ những nội dung gì để có thể được thẩm định?

Chấp thuận chủ trương đầu tư là gì?

Theo Luật Đầu tư năm 2025, chấp thuận chủ trương đầu tư là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận những nội dung cơ bản của dự án, gồm:

Mục tiêu đầu tư;
Địa điểm thực hiện;
Quy mô dự án;
Tiến độ và thời hạn hoạt động;
Nhà đầu tư hoặc hình thức lựa chọn nhà đầu tư;
Cơ chế, chính sách đặc biệt áp dụng cho dự án, nếu có.

Có thể hiểu đơn giản, đây là bước cơ quan có thẩm quyền xem xét dự án ở cấp độ tổng thể trước khi dự án được triển khai.

Văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư không thay thế toàn bộ các thủ tục về đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy hoặc giấy phép chuyên ngành. Sau khi được chấp thuận, nhà đầu tư vẫn phải tiếp tục hoàn thiện các thủ tục tương ứng với loại dự án.

Chấp thuận chủ trương đầu tư có phải là giấy phép đầu tư không?

Hai khái niệm này không hoàn toàn giống nhau.

Văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư ghi nhận sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền đối với những nội dung nền tảng của dự án.

Trong khi đó, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư – thường gọi là IRC – là văn bản ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư.

Một dự án có thể:

Chỉ phải chấp thuận chủ trương đầu tư;
Chỉ phải cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư;
Phải thực hiện cả hai thủ tục;
Hoặc không thuộc diện thực hiện hai thủ tục này.

Việc xác định phải căn cứ vào loại dự án, nguồn gốc nhà đầu tư, địa điểm, nhu cầu sử dụng đất và quy định chuyên ngành. Lapduan.vn sẽ phân tích riêng về IRC trong bài tiếp theo của chuỗi kiến thức này.

Những dự án nào phải chấp thuận chủ trương đầu tư?

Điều 24 Luật Đầu tư 2025 quy định 20 trường hợp thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư. Để nhà đầu tư dễ kiểm tra, có thể chia thành các nhóm chính sau.

1. Dự án có yêu cầu sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc khu vực biển

Đây là nhóm thường gặp nhất trong thực tế, bao gồm:

Dự án đề nghị Nhà nước giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư;
Dự án đề nghị chuyển mục đích sử dụng đất theo pháp luật về đất đai;
Dự án đề nghị giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất tại khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh;
Dự án đề nghị Nhà nước giao khu vực biển;
Dự án chuyển mục đích sử dụng một số loại đất rừng hoặc đất trồng từ hai vụ lúa nước trở lên, khi đạt quy mô luật định.

Luật cũng quy định một số trường hợp ngoại lệ đối với nhóm dự án sử dụng đất. Do đó, không nên kết luận rằng mọi dự án thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất đều phải thực hiện thủ tục giống nhau.

Nhà đầu tư nên kiểm tra hiện trạng, quy hoạch và cơ sở pháp lý của địa điểm trước khi ký hợp đồng, đặt cọc hoặc đưa chi phí đất vào tổng mức đầu tư. Có thể tham khảo thêm bài: Trước khi thuê đất làm dự án: 7 thông tin nhà đầu tư cần kiểm tra.

2. Dự án có quy mô hoặc mức độ tác động lớn

Nhóm này gồm các dự án:

Có yêu cầu di dân, tái định cư từ số lượng người theo ngưỡng luật định;
Nằm trong khu vực bảo vệ di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt hoặc di sản thế giới;
Có yêu cầu áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt khác với quy định của luật hoặc nghị quyết của Quốc hội.

Đối với dự án thuộc nhóm này, việc đánh giá không chỉ dựa trên vốn đầu tư mà còn liên quan đến dân cư, văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng và lợi ích công cộng.

3. Dự án nhà ở, khu đô thị và khu vực nội đô đặc biệt

Các trường hợp đáng chú ý gồm:

Dự án xây dựng nhà ở để bán, cho thuê hoặc cho thuê mua;
Dự án khu đô thị trong trường hợp nhà đầu tư có quyền sử dụng đất thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất theo quy định;
Dự án nằm trong khu vực hạn chế phát triển hoặc nội đô lịch sử của đô thị loại đặc biệt.

Với nhóm này, nhà đầu tư cần rà soát đồng thời pháp luật về đầu tư, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và quy hoạch đô thị.

4. Dự án thuộc ngành, lĩnh vực quan trọng hoặc đặc thù

Luật Đầu tư 2025 liệt kê một số loại dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư, chẳng hạn:

Nhà máy điện hạt nhân;
Kinh doanh đặt cược, casino;
Dự án sân gôn;
Đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ số tập trung;
Một số dự án cảng biển, cảng hàng không, sân bay;
Kinh doanh vận chuyển hành khách bằng đường hàng không;
Chế biến dầu khí;
Một số dự án của nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực viễn thông có hạ tầng mạng, trồng rừng, xuất bản và báo chí;
Các dự án khác thuộc diện Thủ tướng Chính phủ chấp thuận theo pháp luật chuyên ngành.

Do mỗi lĩnh vực còn chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành, nhà đầu tư không nên chỉ kiểm tra Luật Đầu tư mà bỏ qua các điều kiện, giấy phép và tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Cơ quan nào chấp thuận chủ trương đầu tư?

Tùy loại hình, quy mô, địa điểm và mức độ tác động của dự án, thẩm quyền có thể thuộc về:

Quốc hội

Quốc hội chấp thuận đối với dự án yêu cầu áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt khác với quy định của luật hoặc nghị quyết của Quốc hội.

Thủ tướng Chính phủ

Thủ tướng Chính phủ chấp thuận một số dự án quan trọng như nhà máy điện hạt nhân, casino, một số dự án chuyển mục đích sử dụng đất rừng hoặc đất trồng lúa quy mô lớn, dự án của nhà đầu tư nước ngoài trong một số lĩnh vực đặc thù và các trường hợp khác theo luật.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh

Chủ tịch UBND cấp tỉnh chấp thuận nhiều dự án sử dụng đất, nhà ở, khu đô thị, sân gôn, hạ tầng khu công nghiệp và các dự án chuyên ngành thuộc phạm vi luật định, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền của Quốc hội hoặc Thủ tướng Chính phủ.

Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế

Đối với một số dự án thực hiện trong các khu chức năng này và phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt, thẩm quyền chấp thuận có thể thuộc Ban quản lý.

Một thay đổi đáng chú ý của Luật Đầu tư 2025 là thẩm quyền cấp tỉnh được quy định cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh, thay vì cách diễn đạt “UBND cấp tỉnh” thường thấy trong các tài liệu hướng dẫn theo pháp luật trước đây.

Có phải dự án vốn lớn đều phải chấp thuận chủ trương đầu tư?

Không.

Tổng vốn đầu tư là thông tin quan trọng, nhưng không phải cứ dự án có vốn lớn là đương nhiên phải chấp thuận chủ trương đầu tư.

Việc xác định còn phụ thuộc vào:

Loại đất và hình thức tiếp cận đất;
Yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất;
Địa điểm thực hiện;
Ngành, lĩnh vực đầu tư;
Phạm vi ảnh hưởng đến dân cư, môi trường, quốc phòng và an ninh;
Tư cách của nhà đầu tư;
Quy định của pháp luật chuyên ngành.

Ngược lại, một dự án có tổng vốn không quá lớn vẫn có thể thuộc diện chấp thuận nếu sử dụng đất, thực hiện trong khu vực đặc thù hoặc hoạt động trong ngành được pháp luật liệt kê.

Nhà đầu tư cần chuẩn bị gì trước khi làm hồ sơ?

Trước khi đi sâu vào biểu mẫu, nhà đầu tư nên hoàn thiện ít nhất sáu nhóm thông tin.

1. Xác định rõ mục tiêu dự án

Mục tiêu cần phù hợp với ngành nghề đăng ký, quy hoạch và hoạt động thực tế dự kiến. Mục tiêu trình bày quá rộng hoặc không thống nhất giữa các tài liệu có thể làm phát sinh yêu cầu giải trình.

2. Kiểm tra địa điểm và nhu cầu sử dụng đất

Cần làm rõ:

Vị trí và diện tích;
Hiện trạng sử dụng đất;
Nguồn gốc pháp lý;
Sự phù hợp với quy hoạch;
Hình thức giao đất, thuê đất hoặc nhận chuyển quyền;
Nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất.

3. Xác định quy mô và công suất phù hợp

Quy mô dự án phải có cơ sở từ nhu cầu thị trường, công nghệ, quỹ đất, khả năng tiêu thụ và năng lực tài chính. Không nên lựa chọn công suất chỉ dựa trên mong muốn của nhà đầu tư.

4. Làm rõ tổng vốn và nguồn vốn

Tổng vốn cần thống nhất với quy mô, tiến độ xây dựng, nhu cầu máy móc, chi phí đất, vốn lưu động và dự phòng. Nhà đầu tư có thể tham khảo bài Tổng mức đầu tư dự án gồm những gì? để kiểm tra lại cơ cấu chi phí.

5. Xây dựng tiến độ khả thi

Tiến độ nên gắn với các mốc:

Hoàn thành thủ tục đầu tư và đất đai;
Thiết kế, cấp phép và thi công;
Mua sắm, lắp đặt thiết bị;
Tuyển dụng, vận hành thử;
Đưa dự án vào hoạt động.

Một tiến độ quá ngắn so với khối lượng thủ tục và xây dựng có thể làm giảm tính thuyết phục của hồ sơ.

6. Rà soát thủ tục chuyên ngành

Tùy dự án, nhà đầu tư còn phải kiểm tra pháp luật về môi trường, xây dựng, công nghệ, phòng cháy và chữa cháy, khoáng sản, lâm nghiệp, nhà ở hoặc các lĩnh vực chuyên ngành khác.

Những sai sót thường gặp

Một số sai sót khiến hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần gồm:

Chọn địa điểm khi chưa kiểm tra quy hoạch;
Nhầm giữa chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp IRC;
Quy mô không phù hợp với diện tích đất;
Tổng vốn đầu tư thấp hơn nhu cầu thực tế;
Không chứng minh được nguồn vốn;
Tiến độ không tính đủ thời gian thực hiện thủ tục;
Nội dung giữa đề xuất dự án và các tài liệu khác không thống nhất;
Chưa rà soát thủ tục môi trường, công nghệ và phòng cháy, chữa cháy;
Sử dụng hướng dẫn cũ theo Luật Đầu tư 2020 mà không cập nhật quy định mới.

Kết luận

Chấp thuận chủ trương đầu tư là bước xác lập những nội dung nền tảng của dự án trước khi triển khai. Tuy nhiên, không phải dự án nào cũng phải thực hiện thủ tục này và không thể chỉ dựa vào quy mô vốn để kết luận.

Nhà đầu tư cần rà soát đồng thời loại dự án, địa điểm, đất đai, lĩnh vực hoạt động, nguồn vốn và pháp luật chuyên ngành. Việc xác định đúng ngay từ giai đoạn chuẩn bị sẽ giúp hạn chế phải thay đổi địa điểm, quy mô hoặc phương án tài chính sau khi đã phát sinh chi phí.

Nếu cần hỗ trợ kiểm tra điều kiện, xây dựng đề xuất dự án hoặc hoàn thiện hồ sơ, nhà đầu tư có thể tham khảo dịch vụ lập dự án đầu tư hoặc liên hệ Lapduan.vn để được trao đổi cụ thể.

Lapduan.vn – Giải pháp cho dự án đầu tư hiệu quả.

2. Câu hỏi thường gặp – FAQ

Có phải mọi dự án có sử dụng đất đều phải chấp thuận chủ trương đầu tư?

Không. Cần xem xét hình thức tiếp cận đất, nhu cầu giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và các trường hợp ngoại lệ theo pháp luật hiện hành.

Chấp thuận chủ trương đầu tư có thay thế Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư không?

Không. Đây là hai thủ tục có mục đích khác nhau. Tùy nhà đầu tư và loại dự án, dự án có thể phải thực hiện một hoặc cả hai thủ tục.

Doanh nghiệp trong nước có phải chấp thuận chủ trương đầu tư không?

Có thể có. Nếu dự án thuộc một trong các trường hợp tại Điều 24 Luật Đầu tư 2025 thì nhà đầu tư trong nước vẫn phải thực hiện trước khi triển khai dự án.

Dự án vốn lớn có đương nhiên phải chấp thuận chủ trương đầu tư không?

Không. Quy mô vốn không phải tiêu chí duy nhất. Cần xem xét thêm đất đai, địa điểm, lĩnh vực, quy mô tác động và quy định chuyên ngành.

Có thể xây dựng trước rồi bổ sung thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư không?

Đối với dự án thuộc diện phải chấp thuận, thủ tục này phải được thực hiện trước khi nhà đầu tư triển khai dự án. Việc xây dựng còn phải tuân thủ các điều kiện và thủ tục của pháp luật về xây dựng, đất đai, môi trường và phòng cháy, chữa cháy.

Luật nào đang điều chỉnh thủ tục này?

Tại thời điểm bài viết được biên soạn, văn bản chính là Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/03/2026. Nhà đầu tư cần tiếp tục kiểm tra các nghị định hướng dẫn, pháp luật chuyên ngành và quy định áp dụng tại địa phương.